College voor Young Professionals

In de 19de eeuw woedt in de kunst de strijd tussen enerzijds het naleven van de voorbeeldige regels van de klassieken en anderzijds de expressie van de individuele emoties van de kunstenaar. Realisten als Millet, Courbet, Daumier en Caillebotte beweren dat de kunstenaar de wereld moet weergeven zoals hij is. In de Romantiek ontstaat het beeld van de onbegrepen en lijdende kunstenaar. Turner, Blake, Friedrich, Delacroix, Gericault, e.a. vertalen hun gevoelenswereld in bijzondere expressieve werken, met vaak een eigen symboliek.

Impressionisten als Monet, Manet, Degas, e.a. en ook de postimpressionisten als Gauguin, Van Gogh, Cezanne, e.a. zoeken naar nieuwe manieren van schilderen en experimenteren met nieuwe technieken om zo de werkelijkheid weer te geven. Bij het expressionisme gaat het om de persoonlijke expressie en emotionele kijk op de wereld. Kunstenaars als Munch, Ensor en Van Gogh met hun vervormde, vaak kleurige woeste werkelijkheid dienen als voorbeeld voor allerlei groepen als Die Brucke en Der Blaue Reiter met kunstenaars als Kirchner, Kandinsky, Kokoschka, Marc en vele anderen. Met speciale aandacht voor de in het najaar 2013 lopende tentoonstellingen Van Gogh aan het werk (Van Gogh Museum) en Gauguin, Bonnard, Denis. Een Russische liefde voor Franse kunst (Hermitage).

In het begin van de 20ste eeuw wordt in de kunst de weg naar abstractie ingezet. Verschillende stromingen als kubisme, futurisme, constructivisme, suprematisme en dadaïsme doen dit elk op hun eigen baanbrekende manier. Kunstenaars als Picasso, Braque, Mondriaan, Malevich, Duchamp en Schwitters schuwen het experiment niet. In het surrealisme zijn het onderbewuste en de irrationaliteit de wegen die naar fantastische kunst leiden. O.a. Dali, Miro, Magritte, Klee, Arp en Ernst toveren hun eigen droombeelden vol erotiek en spanning. Met speciale aandacht voor de in het najaar 2013 lopende tentoonstelling Kazimir Malevich en de Russische Avantgarde (Stedelijk Museum Amsterdam).

De abstract-expressionisten concentreerden zich deels op het fysieke proces van het schilderen. De ‘action painters’ als Pollock en De Kooning leveren ‘ritmische, energieke, lichamelijke’ kunst op. De ‘colourfield painters, als Rothko, Newman en Still maken grote contemplatieve kleurvelden. Minimalisten hebben vaak een voorkeur voor eenvoud, soberheid en herhaling. Kunstenaars als Andre, Judd, Klein, Morris en Flavin zetten daarbij regelmatig niet-traditionele materialen in.

In het postmodernisme wordt het ‘Less is More” principe van het modernisme vervangen door “Less is a bore”. Dit resulteert in een ‘Anything goes’ aanpak: alles mag. Kunst is onvolmaakt, lokaal, tijdelijk en humorvol. De populaire cultuur was al in de pop-art van Warhol en Lichtenstein onderwerp en inspiratie geworden. Kunstenaars als Haring, Basquiat en Koons tonen daarbij hun werk ook buiten de musea. De bijbehorende ironie is ook aanwezig in het werk van de hedendaagse sensationalisten, deYoung British Artists als Hirst, Lucas, Emin en de broers Chapman met kunst over het eigentijdse leven vol zwarte humor.